Jazıwshı Aytbay Bekimbetovtıń “Awır sınaqlar” povestinde tuwǵan jerin taslap sırt ellerge ketiwge májbúr bolǵan insanlardıń awır táǵdiri sóz etiledi. Povest waqıyası Pirjan maqsımnıń ulı Nawrız benen qızı Shiyringúl úshewiniń bir túnde biydárek joǵalıwınan baslanadı.

Olardıń Tegeran, Mekke, Aleksandriya, Stambul, Tebriz qalaların gezip júrip kórgen azap-aqıretleri, Pirjan maqsımnıń balası Nawrızdıń elde qalǵan aǵası Erjan maqsımnıń shańaraǵına jazǵan saǵınısh xatlarında bayan etiledi. Bul xatlardıń dáregin esitip, xabar tapqan sol dáwirdegi “shash al dese, bas alatuǵın” qızıl ideologiyanıń sadıq wákilleri bolǵan ishki isler uyımı xızmetkerleri (NKVD) Erjan maqsımnıń qatıqtay uyıp otırǵan shańaraǵına wayran saladı. Onıń 20 jasar balası Bazarbaydı “shet el satqını” sıpatında ayıplap uzaq múddetke qamatıp jiberedi. Bul azapqa shıdamaǵan Erjan maqsım qaytıs boladı. Al, Bazarbaydıń kelinshegi Zulfiya bolsa jas balası menen úzliksiz quwdalawlardı bastan keshiredi. Ǵarrısı Erjan maqsımnıń ólgeni menen balası Bazarbaydıń qamalıwına kúyingen qáyin ene Zulfiyaǵa azap berip, úyinen quwıp shıǵadı. Zulfiyaǵa usınday qıyın jaǵdayda kelin bolıp túsken “Abat” awılınıń ayırım jaqsı adamları járdem qolın sozadı. Aradan bir neshe jıllar ótkennen soń, Magadan qalasınan Bazarbaydıń aqlanıp kiyatırǵanı haqqında xat keledi. Bul waqıtta olardıń ulı Maqsette el-xalqına hadal xızmet etkendey azamat bolıp jetilisedi. Povesttegi usınday qıyırman-shıyırman waqıyalardıń sebepshisi bolǵan Pirjan maqsım jat jerlerde qaza tabadı. Ózi ólmesten burın balası Nawrızǵa kindik qanı tamǵan tuwǵan eline qashan bolsa da qaytıwı kerekligin wásiyat etedi. Qarındası Shiyrinda sırt ellerde júrip, keselge shatılıǵ qaytıs boladı. Pirjan maqsımnıń balası Nawrız, ata wásiyatın orınlap tuwǵan elge qaytıp kiyatırıp shegaradan ótken jerde shegarashı áskerdiń atqan oǵınan jaraqatlanadı.

Jazıwshı usılayınsha bir-birine tuwısqan, jaqın adamlardıń ótkendegi jeke menshiklik sanadan jámáátlik sanaǵa ótip atırǵan bir dáwirde usı dáwirdiń qurbanı bolǵanlıǵın, kimisi sırt ellerde, kimisi tuwǵan jerde azap-aqırette búrkenip jasawǵa májbúr bolǵan Pirjan maqsım, onıń ulı Nawrız, qızı Shiyringúl, Erjan maqsım hám onıń ulı Bazarbay kelinshegi Zulfiya hám onıń balası Maqsettiń táǵdirine tiyisli turmıs waqıyaları tiykarında ashıqtan-ashıq súwretlegen. 

Húrmetli kitapqumarlar siz ótken ásirdegi xalqımız táǵdirin bilmeksi bolsańız usı kitaptı kitapxana orayımızdıń kitap fondınan alıp oqıwdı usınamız.